Panelists and members of the public continue the discussion about political agency and the role of art and artists in raising awareness, over a hard-earned glass of wine.



Thierry Oussou in de Houthaven


Edities

Cargo vraagt kunstenaars die hier een project ontwikkelen één of meer kunstwerken in beperkte oplage te maken. Het biedt een unieke gelegenheid om eigenaar te worden van een fraai kunstwerk tegen een aantrekkelijke prijs. Zowel de kunstenaar als Cargo werken aan zo’n project op non profit basis; met een aankoop weten beide partijen zich gesteund.

Annaleen Louwes


© Annaleen Louwes

Uit het filmisch drieluik DUSK van Annaleen Louwes zijn stills in verschillende formaten te koop en variëren in prijs van €600-€1.250 ex 6% BTW. Indien u geïnteresseerd bent in één of meer van deze werken, neem dan contact met Cargo op!

Patricia Kaersenhout


© Patricia Kaersenhout

N.a.v. haar project Bloed Suiker vervaardigde Patricia Kaersenhout deze riso-print in een oplage van 25 exemplaren. Het betreft een still uit de documentaire Amsterdam, Sporen van Suiker (2017) van Ida Does (camera: Jurgen Lisse; montage: Cam Does).

Prijs = € 125, = zónder en mét lijst € 175, = excl. 6 % BTW


Presentaties & Publiek Programma

Publiek programma in het kader van Smoke and Mirrors, een project van Maurice Bogaert.

Zaterdag 25.11 - 15.00 uur Kunstenaarsgesprek tussen Maurice Bogaert en Edwin Zwakman; moderator: Lilet Breddels (Archis)

Zondag 26.11 - 15.00 uur Geluidswandeling door de Houthaven; naar een concept van Soundtrackcity

Zondag 17.12 - 15.00 uur Lezing door Edwin Gardner, Monnik, Studio for futures and fiction

Geluidswandeling: € 5,- | € 2,50
Toegang projectruimte + overige publieke programma’s gratis.



Pupils of Bride School Spaarndammerhout with Thierry Oussou, visiting the exhibition and attending the workshop with the artist.


Une histoire: le miel aux lèvres

Saturday, April 1, 2017 - Sunday, May 21, 2017

Interdisciplinair kunstenaar Oussou heeft voor Cargo een zgh taallaboratorium ontwikkeld, waarmee hij zich richt op de oorsprong en de impact die de globalisering heeft op de eigen taal van een land. Hij draagt bewijsmateriaal aan voor de stelling, dat de authentieke betekenis van veel woorden en uitdrukkingen door die globalisering verloren dreigt te gaan. Hij gebruikt de transformatie die de Amsterdamse Houthaven momenteel doormaakt hiervoor als metafoor.

Interviews met uiteenlopende mensen in de Houthaven, die deze transformatie van dichtbij hebben meegemaakt, vormen de basis voor zijn onderzoek. Deze worden in 4 talen (Fon, Frans, Nederlands en Engels) opgenomen in een kunstenaarsboek, dat een centrale plaats inneemt in zijn ruimte vullende installatie Une histoire: le miel aux lèvres.

Gerelateerd:

Thierry Oussou


Over Cargo in Context


Over Cargo

Cargo in Context is de opvolger van Cargo, een non-profit projectruimte, die vanaf 2001 op de Realiteit in Almere zijn thuisbasis had. Met een grote omweg via Rwanda is deze Cargo nu in de Houthaven in Amsterdam in Amsterdam gelost en heeft de zij onthaal gekregen in de Bonte Zwaan, de voormalige schippersbeurs, die sinds 10 jaar door Kunstwerk Loods 6 wordt geëxploiteerd.

De Amsterdamse Houthaven is een typische pionierslocatie, die bedenker Lia Gieling met haar new town-ervaring, onder meer opgedaan in Almere (De Paviljoens), Nieuwegein en Rwanda, goed past. Als stedelijke rafelrand is De Houthaven begin deze eeuw ontdekt als woongebied en (creatief) bedrijventerrein. Dit leidt tot dynamische ontwikkelingen.

Op de plek waar recent nog schepen uit de hele wereld hun lading losten, ontstaat geleidelijk een gebied waar Amsterdammers met uiteenlopende achtergrond kunnen wonen en/of werken aan of vlakbij het water. De Bonte Zwaan ligt gemeerd op de scheidslijn van Het IJ en Noordzeekanaal, een aansprekende metafoor voor een plek waar cargo uit alle windstreken kan worden gelost.

Cargo in Context laat geen kant en klare tentoonstellingen zien, maar toont louter plaatsgebonden projecten en laat dus geen kant en klare exposities zien. Hiervoor worden circa vier keer per jaar kunstenaars uitgenodigd, die op basis van hun bestaande oeuvre hun betrokkenheid bij de stad, het land en de wereld laten zien. Cargo wil zo een betekenisvolle bijdrage te leveren aan het maatschappelijke debat en de rol van kunst en kunstenaars daarin. Hun werk wordt 6 à 7 weken in de projectruimte getoond, die gratis voor het publiek toegankelijk is. In deze periode wordt ook een ‘publiek programma’ georganiseerd, dat kan variëren van een performance, film, debat tot een excursie of een toelichting door de kunstenaar(s).

Management

Bedenker / producent / curator: Lia Gieling
Vanaf 1 september t/m 31 december is Laura Bokhoven stagiaire bij Cargo in Context.

Colofon: teksten: lia gieling --- grafisch ontwerp: vanessa van dam --- website: atelier lasociale --- sociale media: anna kucma/rosa van der velde

Cargo in Context heeft een ANBI Status





Pjotr Muller: una giornata particulare, Cargo Almere 2004




Club Cargo

Cargo kan als non profit-instelling onder meer met behulp van een trouw ledenbestand een eigenzinnig randprogramma garanderen.

Voor €25 per jaar is men lid van Club Cargo. Gouden lid worden (voor een hoger bedrag), kan natuurlijk ook.

Leden krijgen gratis toegang tot de publieke programma’s en korting op het gebruik van de ruimte als de kunst dat toelaat.

Lid worden kan door € 25 over te maken op rekeningnummer NL76TRIO0197956173 o.v.v. ‘lid Club Cargo’.

Yeh join the Club, be a Cargo-member!!



De installatie Bloed Suiker van Patricia Kaersenhout © Aatjan Renders


Thierry Oussou


Het Remeiland, architecture in transition: from oil rig and radio station to a restaurant. Polaroid by Thierry Oussou for Une Histoire

Beeldend kunstenaar Thierry Oussou (Benin, 1988) begon als autodidact en werkte als assistant in de studio’s van landgenoten Ernest Houngbo, Barthélemy Toguo and Meshac Gaba. Hij ontwikkelde zich geleidelijk als interdisciplinair kunstenaar. Hij onderzoekt en analyseert in zijn werk oorzaken en gevolgen van verdwijnende tradities en doet daarbij suggesties hoe we bedacht moeten zijn op die vervreemding en hoe we cultureel erfgoed kunnen behouden. Hij pakt weliswaar thematieken aan die naar zijn thuisland Benin verwijzen, maar de kritische vragen die hij impliciet stelt kunnen heel goed universeel worden geduid. 

Na enkele kortere residencies in West Afrika en Europa was Oussou in 2015-2016 resident aan de Rijksakademie in Amsterdam. Hij was vertegenwoordigd in de Dakar Biennal (2014) en genomineerd voor de Koninklijke prijs voor schilderkunst (2016). Hij deed mee aan groepstentoonstellingen en had solo’s in Benin, Denemarken, Brussel, Kaapstad en Amsterdam.

www.espaceoussou.blogspot.com

Gerelateerd:

Une histoire: le miel aux lèvres



"Heidag in Cargo' door/voor theoriedocenten Gerrit Rietveldakademie.


Cargo in Context


Cargo in Context
De Bonte Zwaan
Haparandadam 7-B8, 1013 AK Amsterdam
The Netherlands
e: info@cargoincontext.org
m: +31 (0)621439157
w: www.cargoincontext.org

Openingstijden
Donderdag - Vrijdag 12.00 - 17.00 uur
Zaterdag 13.30 - 17.30 uur

Zondagen tijdens de publieke programma's

Bereikbaarheid:
- Cargo is bereikbaar met eigen vervoer; er is doorgaans voldoende (betaalde) parkeerruimte; op zondagen vrij parkeren!
- Vanaf Amsterdam CS voor het Victoria Hotel stopt bus 48, waarvan de halte Dantziger Bocht | Koivistokade op 5 minuten lopen van De Bonte Zwaan ligt.

Rechtspersoon Cargo in Context
Cargo in Context is een Stichting, ingeschreven bij de Kamer van Koophandel Amsterdam onder nummer 52096939

Cargo-bestuur:
Paul ’t Hart, hoogleraar Bestuurskunde Universiteit Utrecht (voorzitter)
Marjolijn Bronkhuyzen, sector manager marketing EYE Film Museum Amsterdam
Arno van Roosmalen, directeur Stroom Den Haag
Lia Gieling, bedenker en producent


Smoke and Mirrors

Friday, November 10, 2017 - Saturday, December 23, 2017


Met Smoke and Mirrors dat Bogaert voor Cargo ontwikkelde, reflecteert hij op de uitdijende metropool en de gekte op de huizenmarkt. Hiervoor haalt hij met de Pepper's Ghost, een 19de eeuwse analoge uitvinding van stal, die met behulp van licht en glasplaten de illusie van een geestverschijning wekt. De ruimte vullende Pepper’s Ghost in Cargo beoogt een totaalervaring en dient ook als ‘kijkmachine’, waarin realiteit en megalomane toekomstvisies op de stad over elkaar heen buitelen. Samen met het publieke programma laat Bogaert met Smoke and Mirrors het utopische, fantastische sci-fi denken over de stad zien.



Publiek programma Patricia Kaersenhout - boottocht door Black Heritage Tours



Thierry Oussou in gesprek met Bart Luirink op 9 april.



Boottocht Black Heritage Tours | Publiek Programma Patricia Kaersenhout's Bloed Suiker



Thierry Oussou working on his installation "Une histoire: le miel aux lèvres" at Cargo.


Patricia Kaersenhout


© Aatjan Renders

Patricia Kaersenhout (1966)

Beeldend kunstenaar/cultureel activist/womanist

Geboren in Nederland, uit Surinaamse ouders, onderneemt Patricia Kaersenhout al vele jaren een artistieke reis, waarin ze de betekenis en gevolgen onderzoekt van de onzichtbaarheid van de Afrikaanse diaspora en kolonialisme in relatie tot haar opvoeding in een West-Europese cultuur. De politieke rode draad in haar werk is het oproepen van vragen over veranderingen binnen de huidige Afrikaanse diaspora voor wat feminisme, seksualiteit, racisme en de geschiedenis van de slavernij.

Rebelse Trots (2015) is een project over de eerste zwarte feministische golf, die in de jaren tachtig in Amsterdam plaatsvond. Het Mondriaan Fonds honoreerde haar aanvraag Blueprints for forgotten souls (2015), een onderzoeksproject over een van haar voorouders, de enige zwarte man die in de Oude Kerk in Amsterdam begraven ligt. Momenteel werkt Patricia aan een community project in de Amsterdamse Bos en Lommer, getiteld Guess who’s coming to dinner too?, waarin zij 36 zwarte vrouwen eert. Het is haar reactie op Judy Chicago’s beroemde Dinner Party (1979), waarvoor slechts witte vrouwen ‘aan tafel zijn genodigd’.

Kaersenhout exposeert regelmatig in binnen- en buitenland. Verder geeft ze regelmatig lezingen over haar werk in relatie tot de-colonial theory en is verbonden aan de de-colonial summerschool in Middelburg. Ze doceerde Global Arts & Social Practice aan de Willem de Kooning Academie in Rotterdam, begeleidt momenteel eindexamen-studenten aan de HKU in Utrecht en is sinds 2014 adviseur bij het Mondriaan Fonds.

www.pkaersenhout.com

Tijdens Bloed Suiker in Cargo laat Patricia Kaersenhout ook elders haar werk in tentoonstellingen zien:

> in WOW Amsterdam (www.wow-amsterdam.nl) - Guess who's coming to dinner too? (solo) tot 30 september

> in glHoltegaard, Holle (DK) (www.gl-holtegaard.dk) Colonial Stories - Power and People (groep) tot 30 december

> in Galerie Wilfried Lentz Rotterdam (www.wilfriedlentz.com) - Proud Rebels (solo) 7 september - 5 november

> in De Hallen Haarlem (www.dehallen.nl) - A Global Table (group) 22 september - 7 januari 2018

 

 

www.pkaersenhout.com

Gerelateerd:

Bloed Suiker


DUSK van Annaleen Louwes

Wednesday, February 1, 2017 - Sunday, March 19, 2017


DUSK van Annaleen Louwes
1 februari – 19 maart 2017

Opening Zondag 29 januari 16.00 - 18.30 uur

U bent van harte uitgenodigd voor de opening van DUSK, reflecties op de transformatie van de Amsterdamse Houthaven door Annaleen Louwes.

DUSK is het eerste plaatsgebonden project binnen het programma van Cargo in Context.

Annaleen Louwes
Zij die het werk van Annaleen Louwes enigszins kennen, associëren dit met haar indringende portretten van kwetsbare mensen: psychiatrisch patiënten, gevangenen of van zomaar mensen. Met eindeloos geduld verbindt Louwes hun kwetsbaarheid met schoonheid. Zonder uitspraken over hun levens te doen, geeft zij haar ‘modellen’ hun eigenwaarde mee en laat daarmee impliciet de menselijke conditie zien.

Van fotografie naar cinema
Zonder het geduld en de precisie te verliezen die haar fotografie zo typeert, toont Louwes in Cargo een filmisch drieluik, dat als opmaat en als stap voorwaarts in haar oeuvre gezien kan worden. Om dichter bij de cinema te komen heeft zij Josje van Erkel gevraagd haar fotografisch oog met de filmcamera te volgen.

Het vluchtige karakter van de Houthaven is als metafoor gebruikt voor DUSK. In bouwtechnisch opzicht gebeurt hier momenteel van alles; de woestenij van opgespoten zand markeert het nieuwe land, de horizon wordt doorkliefd door hijskranen, terwijl de eerste bewoners zich al vestigen in de eerste appartementen. Ook in de haven heerst volop bedrijvigheid: vrachtschepen laden en lossen er hun waar om de volgende dag ongezien weer van wal te steken.

Louwes observeert en registreert deze bewegingen, maar boort daaronder een voor het normale oog onzichtbare wereld aan. Met het decor van de Houthaven componeert zij een atmosferisch drieluik, die een beeldenreeks oplevert, waarmee in haar werk voor het eerst het verstrijken van tijd manifest wordt.

Publiek programma rond DUSK:
Zondag 12.02 15.30 uur Merel Bem over Doorkijken (naar fotografie)
Zondag 26.02 15.30 uur Zef Hemel over zijn pleidooi voor Amsterdam als metropool
Zondag 12.03 15.30 uur De Gebouwengids, een wandelexcursie in de Houthaven

Crew:
Regie: Annaleen Louwes
Camera: Josje van Erkel NSC
Camera assistentie: Eveline Haverlag
Assistent regie: Froukje de Jong
Special Effects: Joost Meeuwig ism Robert Groenedijk, Prima-de-Luxe
Algemene assistentie: Muike Leeuwenberg, Lidewij Kapteijn, Oscar Kneppers
Editing: Annaleen Louwes ism Froukje de Jong
Soundscape: Arthur Wagenaar

http://www.annaleenlouwes.nl

Gerelateerd:

Annaleen Louwes


Bloed Suiker

Friday, September 1, 2017 - Sunday, October 22, 2017


Bloed Suiker van Patricia Kaersenhout

Bloed Suiker

Over Patricia Kaersenhout (1966)

Belangrijke thema’s in het werk van beeldend kunstenaar en cultuuractivist Patricia Kaersenhout zijn het kolonialisme en de slavernij en alle gevolgen van dien voor. In haar werk geeft zij her uitdrukking aan. Enerzijds om namens zovelen een stem te laten horen. Anderzijds speelt ook de Caraïbische traditie hierin een grote rol. De geschiedenis van voorouders wordt via het lichaam aan volgende generaties doorgegeven. Zo draagt ook Kaersenhout die ‘belichaamde herinneringen’ met zich mee. Haar werk is voor haar dé manier om die voorouders hun waardigheid terug te geven, die hen ooit op brute wijze ontnomen is.

Patricia ging mede daarom graag op Cargo’s uitnodiging in, om een werk te maken over dat onderbelichte Nederlandse slavernijverleden. In haar onderzoek stuitte zij al herhaaldelijk op de relatie tussen Nederlandse suikerproductie en de slavenhandel. Het was voor haar klip en klaar dat de Nederlanden sinds de zestiende eeuw met een bloeiende suikerindustrie zich verrijkten ten koste van de levens van talloze slaaf gemaakten.

Beknopte geschiedenis van suiker en slavernij

Sinds de Spaanse blokkade van de Schelde in 1585, schoof de opkomende suikerhandel van België op naar het noorden, waar Amsterdamse kooplieden enthousiast investeerden in deze lucratieve markt. De Nederlanders zouden pioniers blijken in zowel suikerproductie als de handel ervan over de Atlantische Oceaan. De West-Indische Compagnie die in 1621 werd opgericht, veroverde de rijkste suikerplantages in Brazilië op de Portugezen en deze dienden lange tijd als ‘rolmodel’ voor andere Caraïbische plantages. Toen de Inheemse plantagearbeiders onder invloed van de erbarmelijke werk- en leefomstandigheden in groten getale het leven lieten, gooiden de kolonisatoren het over een andere boeg. Omdat de vraag naar suiker niet op kon, werden mensen uit Afrika op transport gezet om hen slaaf gemaakt aan gene zijde van de oceaan op de suikerplantages te laten werken.

De migratie van arbeid en kapitaal over de Atlantische Oceaan is net zo verweven met de productie van suiker als de geschiedenis van de Atlantische handel met slavernij. Sterker nog: de suikerindustrie was één van de pijlers van de nieuwe Atlantische economie.

Suiker en bloed

Uit DNA-tests op botresten, blijkt dat de tot slaaf gemaakten zó onmenselijk hard moesten werken, dat spieren van de botten loslieten. Meisjes menstrueerden niet meer en werden gemiddeld niet ouder dan 24 jaar. De suikermolens maalden non-stop en de tot slaaf gemaakten kregen amper 3 uur rust per dag. Nadat het suikerriet gekapt was, moest het vervolgens handmatig door de mangels worden geduwd. Het kwam regelmatig voor, dat ledematen bekneld raakten die er - om geen tijd te verliezen - door een slavendrijver met een bijl werden afgehakt.

Suikerbakkerijen

De suiker werd verhandeld in zogeheten suikerkegels, vervaardigd in suikerbakkerijen waarvan in Amsterdam in 1593 de eerste tegenkomen. Midden 17de eeuw waren er alleen hier al 66 in bedrijf.

In die tijd produceert de Republiek meer dan de helft van de Europese suiker: per jaar wordt er meer dan 35 miljoen pond ruwe suiker verwerkt. Vanwege de tropische herkomst was suiker bepaald niet goedkoop en het luxe karakter ervan werd benadrukt doordat de meeste provincies er extra invoerrechten op hieven. Niettemin werd suiker wél voor een veel grotere groep consumenten bereikbaar. Suiker kon daarom als een eerste vorm van massaconsumptie worden aangemerkt.

Amsterdam en suiker

Tussen 1741 en 1744 vertrokken de slavenschepen vanuit de Republiek naar o.m. Suriname. Behalve uit Walcheren ook uit de Amsterdamse haven, die destijds pal naast het huidige Scheepvaartmuseum lag. De straatnamen aan de Westerdoksdijk zijn heel heel veel later zonder scrupules naar deze voormalige slavenschepen vernoemd. Het IJ, waarover de schepen vroeger voeren, verbindt de beladen geschiedenis van het Westerdok, de Houthavens en Kattenburg met elkaar. Met behulp van de Trans Atlantic Slave Trade database is vastgesteld, dat op deze schepen in totaal 14.606 gevangen genomen Afrikanen zaten, van wie er 13.153 in Suriname zijn aangekomen en daar als slaven verkocht. Minstens 1.453 mensen hebben die reizen niet overleefd.

Bloed Suiker

Kaersenhout wil in Cargo de beschouwer aan het denken zetten en brengt de slavenhandel en de immer voelbare gevolgen ervan tot de verbeelding.

De reeks bloeddoorlopen suikerkegels in de projectruimte staan metafoor voor het aangedane leed.

Op de wand worden we namen van de slaaf gemaakten gewaar, van hen die de oversteek wel en niet hebben overleefd.

Te zelfde tijd als in Cargo neemt Patricia Kaersenhout deel aan de groepstentoonstelling Colonial Stories, Power and people in Museum Holtegaard in Holle (DK). Aangezien er veel historische overeenkomsten tussen Nederland en Denemarken bestaan inzake de slavenhandel, wordt zo mogelijk een webcam-verbinding gemaakt tussen haar installatie daar en die in Cargo.

Nota bene: dit is een verkorte versie van het projectplan van de kunstenaar

Bronnen:

* Elizabeth Stutton, Bittersweet: Sugar, slavery and science in the Dutch Suriname; Midwestern Arcadia: esaays in honour of Alison Kettering (2015);

* Candice Goucher, Charles LeGuin, and Linda Walton, Commerce and Change: The Creation of a Global Economy and the Expansion of Europe, in In the Balance: Themes in Global History (Boston: McGraw-Hill, 1998), 491–508;

* Elmer Kolfin, Een lenticular van de Slavernij. Verschuivende perspectieven in de verbeelding van slavernij: van Frans Post tot Patricia Kaersenhout; essay in: de kleine geschiedenis van de slavernij; pp 13-34; eds Annet Zondervan e.a. Podium 2003;

* Kathryn Hughes on Kara Walker’s Sugar Baby;

* Sidney W. Mintz; Sweetness and Power. The place of sugar in modern history; Piguin books New York 1986;

* Het Amsterdams Gemeentearchief.

Lees hier de performance tijdens de opening door Neske Beks

http://www.pkaersenhout.com

Gerelateerd:

Patricia Kaersenhout



Jennifer Tosch, Lia Gieling, Giovanni Finisie, Patricia Kaersenhout


Maurice Bogaert


Maurice  Bogaert (Heerlen 1975) 

Woont en werkt in Amsterdam. Bogaert studeerde tussen 1997 en 1999 aan de Academie Beeldende Kunst in Maastricht en studeerde in 2001 af aan het Piet Zwart Instituut in Rotterdam.

De afgelopen periode heeft Bogaert aan een serie projecten gewerkt waar verschillende media zoals architectuur, film, tekst en beeldende kunst bij elkaar komen tot een totaalervaring voor een publiek. Soms zijn deze werken extreem grote ‘walk through’ installaties en op andere momenten juist oneindig kleine schaalmodellen. Al deze werken zijn, allemaal op hun eigen manier, pogingen om begrippen als camerabeweging en montage te vertalen naar de fysieke ruimte.

 

http://www.mauricebogaert.nl


Annaleen Louwes


Annaleen Louwes (1959, Amsterdam)

Annaleen Louwes (1959) 

http://www.annaleenlouwes.nl

Een gesprek over DUSK tussen Annaleen Louwes en Lilet Breddels*

LB> Denk eens terug aan hoe het allemaal begon. Cargo bij monde van Lia Gieling nodigde je uit om een nieuw werk te maken en toen? 

AL> Allereerst vroeg Lia me of ik de eerste tentoonstelling in haar nieuwe ruimte wilde maken. Dat vond ik een grote eer, maar in de vervolgzin zei ze: ‘het zou wel een relatie  moeten hebben met de houthaven’. Daar schrik ik dan van terug, omdat ik snel het gevoel heb aan iemands wens te moeten voldoen, een al dan niet uitgesproken verwachting moet inlossen.  Tegelijkertijd heb ik als mens wel wat met de haven –mijn vader gaf les aan de schippersschool- maar als fotograaf heb ik minder met thema’s. Toch wist ik al snel, dat ik moest bedenken hoe ik zo’n project naar me toe kon trekken. Dus zag ik Cargo meer als een ‘artist in residence-plek’, maar dan van huis uit.  Het was wel kort dag, maar dat geeft meestal ook wel energie.  Ondertussen flirt ik al vrij lang met film. Het is een oud verlangen van me maar dacht alleen altijd, dat ik er niet genoeg  hersens voor had.  Maar nu besloot ik opeens om dit project ermee te verbinden. Dus ik heb daarop een plan geschreven en daar ook nog op tijd subsidie voor gekregen van het Mondriaanfonds, dus dat was heel fijn.

Ik ben toen eindeloos door het gebied gefietst, met name rond de zandvlakte en daar waar de binnenschepen nog liggen. Ik ging ook praten met de schippers en snuffelen bij de bouwvakkers. Ik had een carrousel van mogelijkheden en ideeën. Maar eigenlijk kwam het er op neer, dat er daar nooit iemand was. De schippers voeren steeds weer weg, de nieuwe bewoners waren aan het werk en de bouwvakkers waren druk. Dus besloot ik het gebied te gebruiken als decor voor mijn eigen gedachten. Eén van mijn studenten die het werk gezien heeft zei iets heel moois: ‘it is the promise of a narrative’. En dat is precies wat het is. Ik zet steeds iets aan. Het zijn in die zin études. Ik heb van tevoren wel alle beelden bepaald die ik erin wilde hebben, want ik werkte met cameravrouw Josje van Erkel en moest haar natuurlijk duidelijk kunnen maken wat ik wilde zien. Ik werk vaak intuïtief, maar hoe verbaliseer je dat? Meestal zie ik, als ik door de camera kijk wat ik wil of moet doen, en kan ook plotseling van gedachten veranderen. Nu moest ik het overlaten. Dat was echt hard werken soms, maar het had ook veel luxe natuurlijk. Als ik het zelf had gedaan was ik weer andere problemen tegengekomen.  Josje heeft dat heel goed gedaan en ik heb ook veel van haar gekregen.

Zo heb ik m’n materiaal gehaald uit dat postzegeltje ruimte dat ik had geselecteerd. Ik wilde met weinig licht werken, geen zonlicht. Ik wist ook dat het zwart/wit moest worden. 

LB> Door in zwart/wit te werken, heb je ervoor gezorgd dat je ook zelf kon monteren? 

AL> Ja, daardoor hield ik het in eigen hand, want met kleurcorrectie wordt het een stuk ingewikkelder. Hoewel het monteren van een drieluik ook niet echt meeviel. Het moest wel echt een drieluik worden. Een tweeluik is te binair, alles wordt gelijk een tegenstelling, alles reageert dan op elkaar. Maar in de montage begint eigenlijk het proces, de verzameling van impressies die samen een muziekstuk moeten vormen. Ik heb de eerste twee, drie weken geoefend als het leren van een stuk voor piano. Steeds afzonderlijke stukjes spelen, bewaren en weer oefenen. Je weet dan nog niet waar ze tussen horen, maar moet ze wel goed leren kennen. Dat kan ook niemand anders voor je doen. Dat is een groot verschil met de ‘echte’ filmwereld. Daar denkt men heel anders, tijd is geld, dus er is geen ruimte voor twijfel of voelen tijdens het draaien. Hoewel het dagboek van Wim Wenders, die Antonioni op het eind van zijn leven moest begeleiden bij het afmaken van een filmreeks, een prachtig kijkje geeft op de soms chaotische manier waarop ook Antonioni kon werken. Die wist soms ‘s ochtends als hij op de set kwam, nog niet wat hij die dag wilde filmen. Dat soort verhalen doet me dan wel goed. 

LB> Wat heb je met DUSK gemaakt volgens jou? 

AL> Officieel heb ik gereflecteerd op de Houthaven. Of een andere officiële versie zou zijn: een cinematografisch drieluik. Maar ik denk dat ik een impressionistisch …….

Kijk het is geen film, het is geen video en het is geen fotografie. Daarom is dat woord cinematografisch wel mooi. Maar inhoudelijk vind ik het nog moeilijk om te zeggen. Het is heel anders dan een serie portretten, zoals ik bijvoorbeeld in New York maakte, maar in de eenzaamheid van sommige figuren in DUSK, komen wel dingen terug. Voor mij zijn het geen onbekende beelden of uitsneden. Het past wel in mijn werk. Ik heb hiermee gebruikt gemaakt om over te gaan naar een andere wereld, een soort binnenwereld. Sommige beelden zijn gerelateerd aan mijn eigen binnen-beelden die ik al lang met me meedraag. Andere heb ik daar ter plekke gevonden en gebruik ik als een soort lijm om tegenover die andere beelden te kunnen stellen. Maar ja, wat heb ik nou gemaakt? Een compositie misschien. Kijk, dit is mijn schetsboek. Het mood board met uitgewerkte beelden, zoals ik deze heb bedacht. Misschien is het een verzameling of reeks stillevens.   

LB> Aan de positie die je als regisseer hebt, zit bij film veel meer vast dan bij fotografie.  Je bent sturend over een omvangrijk proces en met meer mensen. Bevalt die rol je wel? 

AL> Ja, daar heb ik niet zoveel moeite mee. Alleen nu moest ik ook teveel aan productie doen. Dat maakte het soms erg chaotisch. Maar het stond er uiteindelijk wel. Ik weet nog steeds niet of ik straks opnieuw de camera uithanden geef of het zelf ga doen. Nu was ik er nog heel onzeker over, met name op technisch gebied. Ik weet dan niet eens of ik bij de verhuurder de  goede camera meekrijg, of dat ik midden in de opnames vanwege de spanning het verkeerde knopje indruk.  Ik ben daar nu wel een stuk meer ontspannen over. Maar dan nog heb ik met Josje veel geluk gehad. Zij zit heel anders in elkaar dan ik en is veel stelliger. Zij zegt gewoon: ‘nee, dat moet je zo doen, of daarvoor moet je die lens gebruiken’. Ik ga dan veel meer twijfelen en dat is lastig als je bezig bent. Ik denk nu, dat als ik het kleinschalig houd, ik het wel zelf kan doen en ook moet proberen trouwens. 

LB> Wat is die droom van film? Is dat het narratief, is het bewegende beeld of nog iets anders? 

AL> Het is toch ook die beweging denk ik. Ik heb vaak als mijn fotowerk af is, ingelijst en opgehangen voor een tentoonstelling, dat ik dan geen behoefte meer voel om er naar te kijken.. Dan is het afgerond en klaar. Nu merk ik dat ik heel lang naar het bewegende beeld kan kijken. Alsof ik het nog bestudeer en er in elk beeld een belofte zit, die niet wordt ingelost. Maar het is zeker ook het narratieve element, alsof ik behoefte heb aan een dwingender manier van verhalen vertellen. 

In mijn fotografisch werk wil ik graag ook ergens omheen draaien. Een meervoudig beeld creëren, niet dé waarheid presenteren.  Er is geen zeker- of stelligheid. Dat is wat me fascineert. Voor mij heeft dat ook wel te maken met het volledig toe-eigenen. Ik heb daar vaak moeite mee, ook met foto’s, omdat ik vind, dat deze deels van de mensen zijn, die erop staan en niet van mij. In dit geval heb ik dat ook, omdat ik die beelden niet letterlijk zelf gemaakt heb, maar Josje van Erkel. Van wie is dat beeld eigenlijk? 

LB> Het maken van een film was een droom toen je hiermee begon; smaakt het nu naar meer? 

AL: Zeker, ik heb het nu alleen heel druk met andere projecten, zoals met mijn tentoonstelling in het Dolhuys in Haarlem. Maar het borrelt wel en ik heb nu een film die ik kan laten zien. 

*Lilet Breddels is directeur van Archis, platform voor debat over en reflectie op de stad   

 

 

Gerelateerd:

DUSK



Installation shots of "Une histoire: le miel aux lèvres" by Thierry Oussou. Many thanks to the photographer, Gert Jan van Rooij, for sharing his images with us!



Introductie van Neske Beks tijdens de opening van Bloed Suiker